Zygmunt Szendzielarz
- Pseudonim
- Łupaszka
- Stopień wojskowy
- major
- Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
- 12.03.1910, Stryj
- Data i miejsce śmierci
- 08.02.1951, Warszawa
- Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
- AKO, AK
- Miejsce pochówku
- Cmentarz Wojskowy na Powązkach
- Przebieg służby
Do 1934 ukończył szkołę podchorążych kawalerii w Grudziądzu, po czym przydzielony został do 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich w Wilnie. W wojnie 1939 walczył w Wileńskiej Brygady Kawalerii. Po nieudanych próbach przedostania się na Zachód pod fałszywym nazwiskiem powrócił do Wilna. Od 1940 w konspiracji. Po rozbiciu w 1943 oddziału partyzanckiego ppor. Antoniego Burzyńskiego „Kmicica” przez sowiecką partyzantkę odtworzył jednostkę występującą pod nazwą 5 Wileńskiej Brygady AK. Oddział przeprowadził wiele spektakularnych akcji przeciwko siłom okupanta niemieckiego, litewskiego oraz sowieckiego. W sierpniu 1944 przedostał się z żołnierzami przez nową granicę, podporządkował się białostockiej Komendzie Okręgu AK. Odtwarzana brygada w sierpniu 1945 liczyła 250 żołnierzy. Zgodnie z rozkazem Komendy Okręgu AKO brygada została zdemobilizowana. Wkrótce nawiązał kontakt z dowódcą ppłk. Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego”. W kwietniu 1946 odtworzył 5. Brygadę działającą na terenie województwa zachodniopomorskiego, gdańskiego i olsztyńskiego. Był twórcą 6. Wileńskiej Brygady. Od wiosny 1947 ukrywał się. 30.06.1948 aresztowany. Po długotrwałym śledztwie, 30.11.1950 skazany przez WSR w Warszawie na karę śmierci. Wyrok wykonano.
- Więcej informacji
- Autor wpisu
- Fundacja Kwartalnika „Wyklęci”

