Franciszek Dziwota

Pseudonim
Orzechowski
Stopień wojskowy
podporucznik
Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
07.07.1899 w Leżajsku, Stanisław i Elżbieta Strycharz
Data i miejsce śmierci
14.08.1979 w Leżajsku
Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
ROAK, WiN
Miejsce pochówku
Cmentarz Parafialny w Leżajsku
Przebieg służby

Od dnia 03.01.1941 w stopniu plutonowego żołnierz d-ca plutonu Związku Walki Zbrojnej w Leżajsku, następnie od 14.02.1942 d-ca plutonu placówki nr 2 Armii Krajowej Leżajsk Komendy Obwodu AK Łańcut, Inspektorat Rejonowy AK Przemyśl, Okręg AK Kraków, od dnia 31.12.1943 do 30.06.1944 oddelegowany do Kedywu AK Łańcut. Na rozkaz Komendanta Obwodu AK kpt. Henryka Decowskiego “Marsa” po oddelegowaniu z Kedywu odtworzył w początku lipca 1944 strukturę Placówki AK Nr 2 rozbitą aresztowaniami jej członków przez gestapo z Jarosławia. W okresie do 14 lipca 1944 uczestniczył w Akcji “Burza” na odcinku Leżajsk-Sokołów Malopolski. Od 01.07.1944 do 19.01.1945 p.o. dowódcy placówki Nr 2 AK, następnie ROAK. Uczestnik akcji likwidowania szkodliwych agentów gestapo i NKWD, kilku akcji Kedywu na niemiecką składnicę uzbrojenia Sarzyna-Waldlager, akcji minowania torów kolejowych linii rokadowej na odcinku Rozwadów-Przeworsk, nocnych odbiorów alianckich zrzutów broni. Uczestnik konspiracyjnej kombinacji, w której nocą 17/18.08.1944 z niewoli NKWD pod Sarzyną uciekło 127 żołnierzy lwowskiej AK kpt. Wilolda Szredzkiego “Sulimy” maszerujących na pomoc Powstaniu Warszawskiemu. Od połowy września 1945 członek, a od 19.01.1946 kierownik koła “Leżajsk-Kuryłówka” Zrzeszenia WiN Rady Powiatowej WiN Łańcut. Współpracował w okresie 1944-1948 z lokalnym dowództwem organizacji NZW-NOW – kpt. Józefem Zadzierskim “Wołyniakiem”, kpt. Ludwikiem Więcławem “Kłosem”, ppor. Edwardem Garbackim “Różą”. Od połowy stycznia 1946 p.o kierownika Koła WiN w Leżajsku. Na przylegającej do lasu posesji ul. Podklasztor 16 w Leżajsku wybudował w 1942 zamaskowany podziemny schron dowodzenia stanowiący dyspozycyjny magazyn broni organizacyjnej AK-ROAK-WiN. Uczestnik szeregu akcji ekspriopriacyjnych 1946 jako dowódca patrolu Koła WiN współdziałającego z oddziałem NZW “Wołyniaka”, w tym w dwóch wspólnych akcjach na spółdzielnię handlową w Leżajsku i w nocnej akcji zbrojnej 15.01.1946 na pociąg na stacji Maleniska. W dniu 14.04,1947 ujawnił się przed PUBP w Łańcucie jako szeregowy AK. Kontynuował działalność niepodległościową, został zadenuncjowany w sierpniu 1948 wobec WUBP w Rzeszowie. Zagrożony aresztowaniem przez UB ukrywał się na terenie Śląska i Mazowsza.
Aresztowany przez funkcjonariuszy UB w Warszawie w dniu 09.03.1950, poddany ciężkiemu śledztwu prowadzonemu por. Ignacego Pacię z PUBP w Łańcucie, następnie wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 07.07.1950 skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności za “uczestniczenie w zbrodniczym związku WIN”, za “nielegalne przechowywanie broni organizacyjnej zbrodniczego związku WiN”. Wyrok skazujący WSR W Rzeszowie został unieważniony postanowieniem z dnia 3.03.1995 Wydziału II Karnego Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie. Awanse i odznaczenia: Rozkazem Nr 40/44 z dnia 11.11.1944 mianowany na stopień ppor.cz.w., nadane kolejno przez Rząd RP w Londynie – Brązowy i Srebrny Krzyże Zasługi z Mieczami. Postanowieniem z dnia 04.04.2023 Zarząd Obwodu Warszawa Zrzeszenia WiN przyznał pośmiertnie ppor. Franciszkowi Dziwocie “Orzechowskiemu” honorowe odznaczenie Krzyż WiN 1945-1953, nadane za czynne uczestniczenie w zbrojnym antykomunistycznym podziemiu niepodległościowym.

Więcej informacji
Autor wpisu
Janusz Dziwota

Zaproponuj zmiany

    1. Administratorem danych osobowych jest Fundacja Kwartalnika „Wyklęci”, adres: os. Kalinowe 21, lok. 89, 31-815 Kraków), e-mail: fundacjawykleci@gmail.com, nr tel.: 535 583 309
      We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Fundację Kwartalnika „Wyklęci” można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych poprzez wysłanie wiadomości na adres: fundacjawykleci@gmail.com.

    2. Pani/Pana dane, podane w wysłanej do nas wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej i/lub formularza kontaktowego, będą przetwarzane w celach związanych z udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie.

    3. Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych będzie udzielona przez Państwa zgoda (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).

    4. Podanie danych jest dobrowolne, jednakże ich niepodanie będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania odpowiedzi na Państwa pytanie.

    5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres umożliwiający całkowite zakończenie działań związanych z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, a następnie w przypadku niektórych spraw, także przez okres przechowywania dokumentacji w archiwum.

    6. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, jak również prawo do ograniczenia ich przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych. Ponadto także prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie (w przypadku jej udzielenia) bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Wycofanie zgody odbywać się będzie poprzez wysłanie wycofania zgody na adres poczty elektronicznej: fundacjawykleci@gmail.com

    7. Jest Pan/Pani uprawniony(a) do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z tytułu naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

    8. Odbiorcami Państwa danych będą: podmioty serwisujące nasze systemy informatyczne, podmioty dostarczające i utrzymujące oprogramowanie wykorzystywane w celu przetwarzania Państwa danych.

    9. Pani/Pana dane nie będą przekazywane poza granice Unii Europejskiej lub do organizacji międzynarodowych.

    10. Nie będziemy w żadnym wypadku podejmować zautomatyzowanych decyzji, w tym czynności polegających na profilowaniu użytkowników.