Michał Dudoń

Pseudonim

Burza, Wicher, Zalesiak

Stopień wojskowy

kapral

Przynależność organizacyjna w okresie powojennym

GO AK „Błyskawica” i „Huragan”

Miejsce pochówku

Przebieg służby

Z Marcówki (gm. Zembrzyce, pow. suski). Wraz żoną Heleną Pindel w czasie okupacji niemieckiej pod ps. „Zalesiak” prowadził działalność konspiracyjną na terenie Marcówki. Był żołnierzem AK Chełm, szefem terenówki. Zwerbowany przez Ludwika Hessela ps. „Wierny”, „Dziadek”, który znalazł z początkiem 1943 schronienie w Zalesianach koło Marcówki. Hessel był zagrożony aresztowaniem na terenie Krakowa za działalność w strukturach AK „Żelbetu”. Dudoń był bliskim kolegą Feliksa Kwarciaka. Brał udział wspólnie z nim w akcji na posterunek Straży Granicznej i Urząd Celny na moście w Skawie w Wadowicach. Jesienią 1945 ujawnił przed Komisją Likwidacyjną swoją przynależność do AK (w konspiracji 7. kompania 12.pp, plutonowy, BKZ, zweryfikowany jako sierżant). W lutym 1946 utworzył oddział partyzancki, który później przyjął nazwę „Błyskawica”. Oddział ten składał się z dwóch plutonów działających głównie na terenie gmin Stryszów, Zembrzyce, Budzów oraz na terenie gminy Skawina: Radziszów, Podolany. Odział był podporządkowany Józefowi Kurasiowi ps. „Ogień” oraz Armii Polskiej w Kraju pod kierownictwem Aleksandra Delmana ps. „Dziadek”. Oddział „Błyskawica” współpracował bardzo blisko z oddziałem „Burza”/„Mściciela” pod dowództwem Mieczysława Wądolnego ps. „Mściciel”. Oddział „Wichra” był niejako bliźniaczym oddziałem do oddziału „Burza”/„Mściciela”. Poprzez „Dziadka”, Ludwika Hessla i Józefa Madejskiego ps. „Mat” z Krakowa oddział „Wichra” utrzymywał kontakt z Centralą w Krakowie. Utrzymywano też ścisły kontakt z Feliksem Kwarciakiem, którego po jego aresztowaniu (we wrześniu 1946) wspólnymi siłami oddziałów „Błyskawicy” i „Huraganu” planowano odbić z Wadowic. Michał Dudoń pod koniec sierpnia 1946 zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Stało się to po otrzymaniu listu wzywającego go do sztabu „Ognia” w Gorcach. List przekazał mu łącznik z Zembrzyc Józef Ścieżka. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że został skazany przez „Ognia” na karę śmierci za rzeczywiste lub przypisane mu „nagminne rabunki”. Za wyrokiem stała intryga Józefa Dudy ps. „Dar” konkurującego z „Wichrem” o całościowe dowództwo nad oddziałami „Błyskawicy” z ramienia „Ognia”. „Dar” i „Wicher” przebywali kilka razy, nawet i dwa tygodnie w sztabie na Turbaczu. Podlegli „Darowi” partyzanci w momencie przejęcie przez niego wspominanego dowództwa podjęli podejrzenie oraz przeprowadzili dochodzenie, które potwierdziło, że był on konfidentem UB. Podjął się prowokacji, której zamierzeniem była „powtórzona Operacja Lawina”. „Dar” poniósł śmierć wkrótce po zaginięciu „Wichra” (25.08.1945).

Więcej informacji

Z. Kalinowski, Ryngraf z gałązkami jedliny. Słownik biograficzny podziemia niepodległościowego w Beskidzie Makowskim 1945-1956, 2021

Autor wpisu

Fundacja Kwartalnika „Wyklęci” - biogram powstał przy wsparciu Wydawnictwa Miles (www.ksiegarniamiles.pl)

Zaproponuj zmiany