Julian Czyż

Pseudonim
Okoń
Stopień wojskowy
Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
17.02.1920, Kielce, s. Józefa i Marianny z domu Krzepecka
Data i miejsce śmierci
Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
AK, WiN
Miejsce pochówku
Przebieg służby

Mieszkaniec wsi Jasionowo gm. Jeleniewo pow. Suwałki, rolnik, żonaty ze Stanisławą Jutkiewicz, ojciec trojga dzieci (Jan ur. 1947, Teresa ur. 1949, Irena ur. 1952), ukończona szkoła powszechna. Od 1937 do wybuchu wojny pracował dorywczo w lesie przy ścince drzew oraz jako kamieniarz przy budowie drogi. W PZP–AK od grudnia 1941, podwładny Mieczysława Leszczyńskiego, po jego śmierci Antoniego Dorochowicza ps. „Białogrodzki”. W 1942 zatrzymany przez Gestapo za uchylanie się od pracy przymusowej u volksdeutscha. Zwolniony po 3 tygodniach za wstawiennictwem innego volksdeutscha Marcina Klimacha i zatrudniony w gospodarstwie, które przejął on po osobie wysiedlonej. Osobisty łącznik p.o. Komendanta Suwalsko–Augustowskiego Obwodu WiN ogn. Józefa Grabowskiego ps. „Cyklon”, „Mur”, „Ptrzytulski”, „Szczyt”. Ujawnił się razem z całością sił Obwodu 25.04.1947 w Suwałkach. Po ujawnieniu inwigilowany i wielokrotnie namawiany przez funkcjonariuszy PUBP w Suwałkach do podjęcia współpracy w charakterze informatora, zwłaszcza po tym, gdy do grupy Jana Sadowskiego i Piotra Burdyna dołączyli jego młodsi bracia. Kilkakrotnie został pobity, w tym raz ciężko (połamane żebra). W maju 1949 zatrzymany przez UB na 15 dni za to, że w okolicy jego zamieszkania został pobity przez Burdyna i Sadowskiego aktywista ZMP Michał Sobotko. Za działalność braci oraz odrzucenie propozycji współpracy szykanowany przez UB. 20.06.1950 ponownie zatrzymany i osadzony bez sankcji prokuratorskiej w areszcie PUBP w Suwałkach, następnie w więzieniu. Przetrzymywany do 24.10.1950. Podczas przesłuchań bity i kopany, szczególnie przez funkcjonariusza PUBP w Suwałkach Stachowicza (miał złamane 4 żebra, odbite nerki, wybity ząb i połamana przegrodę nosową). Zdjęty z funkcji sołtysa. W ramach akcji „L” prowadzonej w 1950 pod pretekstem wyegzekwowania zaległości na podatek gruntowy oraz SFOR, UB oraz przedstawiciele WRN/GRN dokonali u niego konfiskaty majątku ruchomego, w tym inwentarza żywego, maszyn i sprzętów rolniczych oraz gospodarstwa domowego. Odebrano mu także ziemię, którą otrzymał w ramach reformy rolnej i przekazano innej osobie. Po wyjściu z aresztu był zmuszony rozebrać swój dom i przewieść go na ziemię należącą do rodziców, tak aby żona i dzieci mieli gdzie mieszkać. Pracował jako pomoc weterynaryjna w Wiżajanach i Olecku i nie mieszkał z rodziną. Po trzech latach powrócił do Jasionowa i wydzierżawił 15 ha gruntu, które nabył na własność po kolejnych dwóch latach starań (władze utrudniały mu zakup ziemi m.in. nakładając coraz wyższe kontyngenty). Zginął w wypadku 02.11.1992. Prezydent RP 25.02.2016 odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Więcej informacji

Z. Kaszlej, B. Rychlewski, Słownik biograficzny konspiracji niepodległościowej na Augustowszczyźnie i Suwalszczyźnie 1944-1956, Kraków 2020

Autor wpisu
Fundacja Kwartalnika „Wyklęci” - Biogram powstał przy wsparciu Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

Zaproponuj zmiany

    1. Administratorem danych osobowych jest Fundacja Kwartalnika „Wyklęci”, adres: os. Kalinowe 21, lok. 89, 31-815 Kraków), e-mail: fundacjawykleci@gmail.com, nr tel.: 535 583 309
      We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Fundację Kwartalnika „Wyklęci” można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych poprzez wysłanie wiadomości na adres: fundacjawykleci@gmail.com.

    2. Pani/Pana dane, podane w wysłanej do nas wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej i/lub formularza kontaktowego, będą przetwarzane w celach związanych z udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie.

    3. Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych będzie udzielona przez Państwa zgoda (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).

    4. Podanie danych jest dobrowolne, jednakże ich niepodanie będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania odpowiedzi na Państwa pytanie.

    5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres umożliwiający całkowite zakończenie działań związanych z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, a następnie w przypadku niektórych spraw, także przez okres przechowywania dokumentacji w archiwum.

    6. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, jak również prawo do ograniczenia ich przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych. Ponadto także prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie (w przypadku jej udzielenia) bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Wycofanie zgody odbywać się będzie poprzez wysłanie wycofania zgody na adres poczty elektronicznej: fundacjawykleci@gmail.com

    7. Jest Pan/Pani uprawniony(a) do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z tytułu naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

    8. Odbiorcami Państwa danych będą: podmioty serwisujące nasze systemy informatyczne, podmioty dostarczające i utrzymujące oprogramowanie wykorzystywane w celu przetwarzania Państwa danych.

    9. Pani/Pana dane nie będą przekazywane poza granice Unii Europejskiej lub do organizacji międzynarodowych.

    10. Nie będziemy w żadnym wypadku podejmować zautomatyzowanych decyzji, w tym czynności polegających na profilowaniu użytkowników.