Edmund Adamiec-Gracki
- Pseudonim
- Bajan
- Stopień wojskowy
- Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
- 22.05.1927, Molendy, s. Józefa i Władysławy z Maciejewskich
- Data i miejsce śmierci
- 22.06.1952, Rawicz
- Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
- ROAK, DSZ, ZZK, WiN
- Miejsce pochówku
- Rawicz, mogiła zbiorowa więźniów; grób symboliczny w Garbatce
- Przebieg służby
Żołnierz AK od 1943, od stycznia 1945 w oddziale ROAK pod dowództwem Władysława Molendy “Graba”, następnie w oddziale Rocha Iwańskiego “Ponurego”. Brał udział w licznych akcjach m.in. w rejonie Puszczy Kozienickiej. W sierpniu 1945 ciężko ranny w walce z MO, trafił do aresztu PUBP w Chełmnie, gdzie był torturowany w kilkumiesięcznym śledztwie (oficerowie śledczy UB: Roman Zwoliński, Józef Woźnicki). W grudniu 1945 zdołał uciec z transportu i ukrywał się w rodzinnej miejscowości. Od stycznia 1946 żołnierz w oddziale ZZK (WiN) pod dowództwem Tadeusza Bednarskiego “Orła”. 24.05.1946 w wyniku obławy KBW, UB i NKWD ranny trafił do aresztu PUBP w Kozienicach (oficer śledczy UB: Jan Metlerski). Sstanął przed WSR w Radomiu, odbyły się dwie rozprawy. 18.12.1946 – sąd w składzie: przewodniczący por. Oswald Sznepf, ławnicy: Jan Marciniak i Józef Gintowt, protokolant Zbigniew Fijałkowski, prokurator ppor. Wacław Grochowski, obrońca z urzędu Stanisław Zdzitowiecki; następnie 23.01.1947 – bez udziału prokuratora; sąd wydał wyrok dożywocia. Wyrok został utrzymany w mocy przez Najwyższy Sąd Wojskowy pod przewodnictwem płk. Kazimierza Drohomireckiego. WSR w Kielcach na mocy ustawy amnestyjnej zmienił wyrok na 15 lat więzienia. Trafił do zakładu karnego w Rawiczu. 22.06.1952 zmarł – według karty zgonu na gruźlicę i zapalenie płuc. Zachowana dokumentacja z adnotacją “ściśle tajne” wskazuje jednak, że został skazany na karę śmierci i wyrok ten został wykonany.
- Więcej informacji
Jakubik B., Dramat nieugiętego. O Edmundzie Grackim „Bajanie” – żołnierzu wyklętym, “Moja Garbatka” 2016.
- Autor wpisu
- Barbara Jakubik

