Mieczysław Grygorcewicz
- Pseudonim
- Bohdan, Grzegorz, Miecz, Morski, Ostromir, Stary
- Stopień wojskowy
- major
- Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
- 1907, Naliboki (pow. stołpecki na Nowogródczyźnie)
- Data i miejsce śmierci
- 1999, Warszawa
- Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
- NOW, NZW
- Miejsce pochówku
- Przebieg służby
Konspiracyjne nazwiska: Mieczysław Ostrowski, Mieczysław Sosnowski, Antoni Roszkowski, Emil Olszewski. Po ukończeniu gimnazjum, zakończonego egzaminem maturalnym, w latach 1928-1929 odbył służbę wojskową w 77 pp w Lidzie. Następnie studiował historię na UW w Warszawie. Żołnierz września 1939 r., brał udział w obronie Warszawy. Od grudnia 1939 w konspiracji niepodległościowej, początkowo w organizacji Korpus Obrońców Polski. Od końca 1940 r. zaprzysiężony w NOW, pracował w strukturze łączności Komendy Głównej NOW. Ponadto ukończył konspiracyjną Szkołę Podchorążych w tej organizacji. Po napaści Niemców na Związek Sowiecki, w drugiej połowie 1941 został dowódcą Podokręgu NOW Nowogródek. 25 października 1943 mianowany Komendantem Okręgu NOW Białystok (krypt. „Cyryl”). Pod koniec 1943 r. został aresztowany przez gestapo w Białymstoku, w lutym 1944 r. zwolniony za łapówkę, wyasygnowaną z funduszy organizacji. Latem 1944 wydał rozkaz o pogłębieniu konspiracji wobec wkraczającej na terytorium Białostocczyzny armii sowieckiej. We wrześniu 1944 został aresztowany przez NKWD i umieszczony w areszcie, z którego zbiegł 1 listopada 1944. Zarządzał funduszami organizacyjnymi wydając m.in. podziemną prasę „Miecz Chrobrego”, a od wiosny 1945 „Walkę”. Nadal kierował także pracą sztabu Okręgu NOW. Był zwolennikiem scalenia organizacji konspiracyjnych wywodzących się z przedwojennego obozu narodowego w nową tajną organizację ogólnopolską przeciwko sowieckiej okupacji. Zimą 1945, po spotkaniach w Warszawie z przedstawicielami konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego, otrzymał polecenie utworzenia na Białostocczyźnie nowej organizacji konspiracyjnej: Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. W kwietniu 1945 rozkazem KG NZW mianowany Komendantem Okręgu Białostockiego. Do września 1945 został zakończony proces zjednoczeniowy NSZ i NOW w jedną organizację. Utworzono Komendę Okręgu, Komendy Powiatowe, struktury terenowe oraz wiosną 1945 odtworzono oddziały partyzanckie. 1 września 1945 mianowany Komendantem Obszaru I o krypt. „Narew”, w skład którego wchodziły Okręgi: I – Mazowiecki, II – Olsztyński, III – Białostocki. Aresztowany przez funkcjonariuszy UB pod fałszywym nazwiskiem „Mieczysław Ostrowski” 10 października 1945. Przeszedł ciężkie śledztwo pod nadzorem NKWD w areszcie przy ul. Strzeleckiej na warszawskiej Pradze, po którym został skazany na 10 lat więzienia (21 października 1946). W wyniku rewizji prokuratorskiej, Najwyższy Sąd
Wojskowy uchylił wyrok i sprawę skierował do ponownego rozpatrzenia. W maju 1947 WSR Warszawa skazał go na karę śmierci,
zamienioną na mocy amnestii z lutego 1947 na 15 lat więzienia. Wartym podkreślenia jest fakt, że pomimo śledztwa i 10 lat spędzonych
w więzieniach (Wronki, Sztum, Strzelce Opolskie), nie wyjawił swojej prawdziwej tożsamości. 7 maja 1956 zwolniony z więzienia. W miesiąc później powrócił do swoich oryginalnych personaliów. Przez wiele lat był inwigilowany przez funkcjonariuszy komunistycznych służb specjalnych. Zmarł bezpotomnie. Podczas działalności konspiracyjnej awansowany do stopnia majora. W 1943 odznaczony Krzyżem Walecznych.- Więcej informacji
- Autor wpisu
- Fundacja Kwartalnika „Wyklęci” - Projekt „Popularyzacja historii Żołnierzy Wyklętych - bohaterów pierwszej i drugiej konspiracji (wystawy, portale internetowe)” dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”
Zaproponuj zmiany
