Wacław Grabowski
- Pseudonim
- Puszczyk
- Stopień wojskowy
- Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
- 1916 r., Krępa (pow. mławski)
- Data i miejsce śmierci
- 5 lipca 1953 r., Niedziałki
- Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
- AK, NZW
- Miejsce pochówku
- Przebieg służby
Przed wojną ukończył szkołę średnią w Mławie, należał do harcerstwa. Był żołnierzem września 1939 r., bił się m.in. pod Kockiem. W okresie okupacji niemieckiej należał do AK. W latach 1943-44 był zastępcą szefa obwodowego „Kedywu” i wchodził w skład oddziału partyzanckiego AK dowodzonego przez por. Stefana Rudzińskiego „Michała”.
Działalności konspiracyjnej nie zakończył po tzw. wyzwoleniu. Brał udział w rozbiciu PUBP w Mławie na początku czerwca 1945 r. i uwolnieniu kilkudziesięciu aresztowanych członków niepodległościowego podziemia. Późnym latem 1945 r. przez Czechosłowację i Austrię przedostał się na Zachód, do amerykańskiej strefy okupacyjnej, gdzie przez pewien czas miał służyć w Polskich Kompaniach Wartowniczych. Prawdopodobnie na przełomie 1946/1947 r. przez „zieloną granicę” przedostał się z powrotem do Polski. Powrócił w rodzinne strony i nawiązał za pośrednictwem Antoniego Tomczaka „Malutkiego” konspiracyjne kontakty. Nie ujawnił się podczas amnestii 1947 r. i skupił wokół siebie niewielki oddział/patrol, na ogół nie przekraczający 10 osób.
Grupa „Puszczyka” działała początkowo samodzielnie, na terenie powiatów: mławskiego, ciechanowskiego, działdowskiego i przasnyskiego. Weszli w skład NZW, podporządkowując się rozkazom Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja”, który do patrolu Wacława Grabowskiego „oddelegował” Piotra Grzybowskiego „Rekina” i Lucjana Krępskiego „Jastrzębia”. Patrol „Puszczyka” umiejętnie się ukrywał, korzystając z szerokiej sieci znajomości z okresu wcześniejszej działalności a także powiązań rodzinnych. Do ważniejszych walk należało rozbicie patrolu MO w Konopkach 19 marca 1947 r., czy też brawurowe przebicie się „Puszczyka” przez obławę „resortu” w okolicy m. Konopki 24 października 1952 r., gdzie zginęło 2 oficerów MBP oraz żołnierz KBW.
Na przełomie 1952/1953 r. partyzanci „Puszczyka” zakwaterowali w gospodarstwie Marianny Jeziorkowskiej w niewielkiej wiosce Niedziałki. Tam 5 lipca 1953 r. zostali otoczeni przez potężną obławę Grupy Operacyjnej UB-KBW (1300 ludzi), którzy w odwodzie mieli dwa wozy pancerne i działko kalibru 45 mm. Podjęli walkę, próbując się przebić, lecz wszyscy zginęli w zmasowanym ogniu broni maszynowej. Walka trwała około godziny. „Puszczyk” przebił się przez pierwszą linię okrążenia. Ranny, ostrzeliwał się do końca. Na propozycje poddania, wykrzyknął, że „Oficer Wojska Polskiego nie poddaje się wrogom Polski!”. Ostatni pocisk zachował dla siebie. Agent UB, mieszkaniec wsi Wacław Głuszek (ps. w UB „N-20”), za donos, który spowodował śmierć siedmiu ludzi, otrzymał 5 tysięcy ówczesnych złotych.
Zwłoki Wacława Grabowskiego i jego podkomendnych pochowano w nieznanym miejscu.
- Więcej informacji
IPN Bi 1/1441, IPN BU 0180/78/ t. 1-2, IPN BU 0203/1901/ t. 1-2
- Autor wpisu
- Biogram powstał w ramach projektu pt. „Rozbudowa i obsługa Internetowego Katalogu Żołnierzy Wyklętych”. Dofinansowano ze środków Biura „Niepodległa” w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.
Zaproponuj zmiany
