Edward Dobrzyński

Pseudonim
Żubr, Orzyc
Stopień wojskowy
sierżant
Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
8 maja 1918 r., Annopol k. Przasnysza
Data i miejsce śmierci
2 marca 1949 r., w Gostkowie
Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
AK, ROAK, NZW
Miejsce pochówku
Przebieg służby

Urodził się w wielodzietnej rodzinie rolniczej wywodzącej się z tzw. szlachty zaściankowej. W trakcie okupacji niemieckiej od 1942 r. należał do Armii Krajowej. Sprawował funkcję dowódcy konspiracyjnej drużyny. W 1944 r. uczestniczył w akcjach zbrojnych przeciwko Niemcom.

Po tzw. wyzwoleniu pozostał nadal w podziemiu. Latem 1945 r. kierował podziemiem poakowskim na terenie powiatu Przasnysz (krypt. „Lasy”) w ramach nowej struktury konspiracyjnej wywodzącej się z Armii Krajowej pod nazwą Ruch Oporu Armii Krajowej, która powstała w odpowiedzi na komunistyczny terror.

Prawdopodobnie późną jesienią 1946 roku „Orzyc” wraz z podkomendnymi z gminy Karwacz i Zaręby dołączył do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Latem 1947 r. został mianowany przez Komendanta Okręgu „XVI” NZW „Visa” – Józefa Kozłowskiego, komendantem powiatu o krypt. „Płomień II” (północna część pow. ciechanowskiego, środkowa część pow. przasnyskiego i część pow. mławskiego). Uczestnik wielu akcji zbrojnych. W NZW awansowany do stopnia sierżanta.

Walkę zbrojną kontynuował do tragicznej śmierci podczas walki w Gostkowie 2 marca 1949 r. Tego dnia nad ranem siedmioosobowy patrol zbrojny „Orzyca” został otoczony przez potężną obławę KBW w gospodarstwie rodziny Sosnowskich na kolonii wsi Gostkowo (gm. Przasnysz). Doszło do kilkugodzinnej zaciekłej walki, w wyniku której zginęli prawie wszyscy żołnierze NZW. Tylko ciężko ranny Czesław Berg „Słowik” trafił do niewoli, w której zmarł po kilkudziesięciu godzinach. Do dnia dzisiejszego nieznane jest miejsce ostatniego pochówku Edwarda Dobrzyńskiego i jego żołnierzy.

W odwecie za konspiracyjną działalność „Orzyca” UB prześladował rodzinę, m.in. jeden z jego starszych braci Wacław (ur. w 1908 r.), aresztowany w miejscowości Żbiki 28 grudnia 1948 r., został zakatowany przez UB-owców w piwnicach Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Ciechanowie w nocy z 28/29 grudnia.

Więcej informacji

IPN BU 0255/228/ t.1-26, IPN BU 0180/80 t.1-22, IPN BU 0326/185, IPN BU 00495/247

R. Radzik, Walczyć jak nasi przodkowie. NZW na Mazowszu Północnym 1945-1954 w fotografiach i dokumentach, Kraków 2022

Autor wpisu
Biogram powstał w ramach projektu pt. „Rozbudowa i obsługa Internetowego Katalogu Żołnierzy Wyklętych”. Dofinansowano ze środków Biura „Niepodległa” w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.

Zaproponuj zmiany

    1. Administratorem danych osobowych jest Fundacja Kwartalnika „Wyklęci”, adres: os. Kalinowe 21, lok. 89, 31-815 Kraków), e-mail: fundacjawykleci@gmail.com, nr tel.: 535 583 309
      We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Fundację Kwartalnika „Wyklęci” można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych poprzez wysłanie wiadomości na adres: fundacjawykleci@gmail.com.

    2. Pani/Pana dane, podane w wysłanej do nas wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej i/lub formularza kontaktowego, będą przetwarzane w celach związanych z udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie.

    3. Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych będzie udzielona przez Państwa zgoda (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).

    4. Podanie danych jest dobrowolne, jednakże ich niepodanie będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania odpowiedzi na Państwa pytanie.

    5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres umożliwiający całkowite zakończenie działań związanych z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, a następnie w przypadku niektórych spraw, także przez okres przechowywania dokumentacji w archiwum.

    6. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, jak również prawo do ograniczenia ich przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych. Ponadto także prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie (w przypadku jej udzielenia) bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Wycofanie zgody odbywać się będzie poprzez wysłanie wycofania zgody na adres poczty elektronicznej: fundacjawykleci@gmail.com

    7. Jest Pan/Pani uprawniony(a) do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z tytułu naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

    8. Odbiorcami Państwa danych będą: podmioty serwisujące nasze systemy informatyczne, podmioty dostarczające i utrzymujące oprogramowanie wykorzystywane w celu przetwarzania Państwa danych.

    9. Pani/Pana dane nie będą przekazywane poza granice Unii Europejskiej lub do organizacji międzynarodowych.

    10. Nie będziemy w żadnym wypadku podejmować zautomatyzowanych decyzji, w tym czynności polegających na profilowaniu użytkowników.